Potem wrócił na wieś

„Potem wrócił na wieś i tam długie miesiące z uporem studiował postać chłopa i chłopki, wykonywających odwieczne prace na roli; jednocześnie poznawał ich życie, uczył się ich rozumieć. Praca duszpasterska nauczyła go poznawać ludzi, zbliżać się do nich z pełnym współczucia zainteresowaniem. Okres ten, podobnie jak poprzedni — pracy w handlu dziełami sztuki — wzbogacając Vincentaczłowieka nie był bynajmniej stracony dla Vincentamalarza. Przez dwa lata rysował i malował chłopów w Nuenen. zżywając się z nimi i poznając ich życie, zanim przystąpił do opracowania swych Zjadaczy kartofli. „Chcia
33 — Pasja życia
lin.,,llli,iMli,;,imllilP,ilii,mllli
lem postarać sic o to — pisze w liście — by w sposób świadomy przekazać myśl, że ci ludzie, którzy tam pod lampą spożywają kartofle, biorąc je z miski rękami — uprawiali również ziemię, i by obraz mój mówił także o owej pracy rąk i o strawie, którą ci ludzie lak pracowicie sami sobie zdobywali. „Chciałem — pisał dalej — by obraz ten przywiódł na myśl inny zupełnie sposób życia niż nasz, łudzi cywilizowanych. Dlatego też nie pragnę bynajmniej, żeby wszyscy uznali ten obraz za piękny czy dobry." W innym liście pisał „Wydaje mi się, że obowiązkiem malarza jest starać się wprowadzić do swej pracy jakąś ideę." Z zacytowanych słów wyraźnie wynika, jak świadomie pragnął Van Gogh, by sztuka jego nie tylko radowała wzrok, lecz również przekazywała ludziom pewne myśli i idee o wielkiej doniosłości. Ta postawa, odróżniająca go od większości malarzy jemu współczesnych, towarzyszyła mu przez całe życie.“(8)